h1

Αθήνα – Βερολίνο μέσω Καλαβρύτων… Η Ελληνική εφευρετικότητα!

06/03/2010

Δευτέρα πρωί, το υψωμένο μεσαίο δάχτυλο της Αφροδίτης της Μήλου στο εξώφυλλο του Γερμανικού περιοδικού Focus ήταν αρκετό για να γεμίσει το πρόγραμμα της πρωινής ζώνης… Άλλωστε κάτι τέτοια περιμένουν οι δημοσιογράφοι για να ταΐσουν ύπνο το αποχαυνωμένο κοπάδι των πρωινών νοικοκυραίων που επί χρόνια το αναθρέφουν μαθαίνοντας το να μηρυκάζει τις προκατ τηλεφερώμενες απόψεις, κατασκευάζοντας τεχνητά εχθρούς και ήρωες σε ένα παιχνίδι που η πραγματικότητα έρχεται δεύτερη, προηγείται η θεαματικότητα.

Ο Παπαδάκης στον ΑΝΤ1 φιλοξένησε τον καθηγητή (που διδάσκει αλήθεια;) ιστορίας και φιλολογίας κύριο Σαράντο Καργάκο τον οποίο δεν γνώριζα (πάει καιρός που δεν παρακολουθούσα εντατικά την ελληνική trash TV) αλλά με ελάχιστο κόπο τον βρήκα στο youtube να αγορεύει στην εκπομπή των αδελφών Γεωργιάδη «Ελλήνων έγερσις» και κατάλαβα. Στο απόγειο της τηλεοπτικής του καριέρας λοιπόν, ο κύριος Καργάκος εκλήθη από τον Παπαδάκη για να μιλήσει για τους Γερμανούς και την κατοχή, κρεμάμενος σαν σταφύλι από ένα παράθυρο σε μια οθόνη που με μεγάλα γράμματα έγραφε στο κάτω μέρος της (εκεί όπου η κάθε εκπομπή διαλαλά την πραμάτεια της όπως οι έμποροι στη λαϊκή), «Μνήμες από τη σφαγή στα Καλάβρυτα ξυπνούν οι προκλήσεις των Γερμανών»… Ο Καργάκος λοιπόν αγόρευε ομφαλοσκοπικά κι αυτάρεσκα εναντίον των «κακών» Γερμανών, μια κυρία περιέγραφε το δράμα που έζησε όταν οι γερμανοί εκτέλεσαν τον αδερφό της μαζί με άλλους 500 άνδρες και κάπου εκεί, στη διαδρομή Αθήνα – Βερολίνο μέσω Καλαβρύτων και Διστόμου, η δημοσιογραφική κακογουστιά των Γερμανών του Focus συνάντησε την κακόμοιρη, άστοχη, άκαιρη και ταυτόχρονα ψευτοτσαμπουκαλίδικη ελληνική ιστοριολαγνεία που πάντα βρίσκει τρόπους να δικαιώνει όλα τα στραβά των Ελλήνων ντύνοντας το ελληνικό έθνος με το πέπλο του ιστορικά αδικημένου και αποδίδοντας τις ευθύνες σε τρίτους…

Στο ALTER ο Αυτιάς, περνούσε στην αντεπίθεση προβάλλοντας (σε αποκλειστικότητα) το προσεχές εξώφυλλο του ελληνικού Focus το οποίο θα κυκλοφορήσει ως απάντηση στους Γερμανούς δημοσιεύοντας ένα άρθρο με τίτλο «Ο ΛΑΟΣ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ», το οποίο θα γραφτεί και στο εξώφυλλο με μεγάλα γράμματα και φωτογραφία του Χίτλερ που υψώνει φασιστικά το χέρι. Υποψιάζομαι ότι οι Γερμανοί θα απαντήσουν με εξώφυλλο που θα λέει «Ο ΛΑΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΑ» και φωτογραφία ένα σαλιγκάρι (είναι το πιο σαλιάρικο και γλοιώδες ον που μπορώ να σκεφτώ, μετά τον Αυτιά φυσικά). Παράλληλα με το εξώφυλλο που έπαιζε πάντα στο video wall της εκπομπής, στο πάνελ φιλοξενούσε και δυο δικηγορίνες οι οποίες θα κάνουν μήνυση στο Γερμανικό περιοδικό για συκοφαντική δυσφήμιση γιατί το άρθρο ήταν υβριστικό και έθιγε τον ελληνικό λαό (είπαν)…

Πίσω στον ANT1, o Παπαδάκης σε μια απόπειρα να χαϊδέψει τα αυτιά των νοικοκυραίων τηλεθεατών του, πριν κλείσει την εκπομπή του, πέταξε την cliché ατάκα των ημερών, «δεν ευθύνεται ο μέσος έλληνας για την κατάντια της χώρας»… Μήπως ευθύνεται ο μέσος Γερμανός;

Όμως επειδή το αυτονόητο στην Ελλάδα παραμένει μια πονεμένη ιστορία ας περάσουμε στην ανάλυση τώρα. Αρχικά, αυτό που με εντυπωσιάζει πάντα σε τέτοια θέματα, είναι η σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζεται από τους παρουσιαστές η ανοησία, η ελαφρότητα, η αποσπασματικότητα και το cliché των απόψεων που φιλοξενούν στις εκπομπές τους. Με ενοχλεί αυτή η σπατάλη και η ανακύκλωση αυτού που κάθε φορά οι πολλοί (οι νοικοκυραίοι δηλαδή) θεωρούν προφανές και θέλουν να ακούσουν να λέγεται και από τηλεόρασης για να ικανοποιήσουν την αυταρέσκεια τους. Έτσι, το κοινωνικά και τηελοπτικά διαμορφωμένο cliché καταλήγει να λέγεται και ξαναλέγεται ακόμα κι αν είναι λάθος, σαν να υπάρχει τρόπος η επανάληψη να δικαιώσει το λάθος και να οδηγήσει στην κάθαρση, όπως η περιστροφή του Δερβίση οδηγεί στην Νιρβάνα.

Έτσι, η είδηση, αφού ανακοινωθεί, γίνεται σχόλιο το οποίο ακολουθείται από άλλο σχόλιο κλπ. πυροδοτώντας μια τεράστια ακολουθία σχολίων που καθιστά την ίδια την αρχική είδηση σχόλιο μεταξύ σχολίων με αποτέλεσμα η ενημέρωση να μην αφορά πια το γεγονός και την ουσία του αλλά όλα όσα περιβάλλουν το γεγονός, είτε σχετίζονται με αυτό έμμεσα είτε άμεσα. Το παράδειγμα του Focus είναι αυτό ακριβώς, δεν μας ενδιαφέρει η κρίση η οποία είναι η πραγματική είδηση, μας ενδιαφέρει ο σχολιασμός, αρχικά του Focus και μετά του Παπαδάκη και του Αυτιά, της Λαμπίρη το μεσημέρι η οποία θα σχολιάσει τι είπε ο Παπαδάκης το ίδιο πρωί, του Λαζόπουλου το βράδυ που θα τους σχολιάσει όλους μαζί… Και κάπου εκεί μείζον πρόβλημα του Έλληνα γίνεται το Focus και οι Γερμανοί. Το χειρότερο είναι ότι αυτό το είδος δημόσιου διαλόγου έχει πλέον γίνει ο στόχος των δημοσιογράφων οι οποίοι αξιώνουν να λειτουργούν, όχι απλά ως εκπρόσωποι, αλλά και ως καθοδηγητές του λαού και το τρομακτικό είναι ότι έχουν κάνει και τον λαό να το πιστέψει… Οι ίδιες ανοησίες που ακούγονται στα τηλεοπτικά πάνελς γίνονται στη συνέχεια αντικείμενο κουβέντας στη δουλειά, στο σπίτι, στη λαϊκή με αποτέλεσμα να συνθέτουν μια «κοινή γνώμη» που παπαγαλίζει την βλακεία του Καργάκου, του Παπαδάκη, του Αυτιά, του τάδε ως έγκυρη άποψη και με κάνει να αναρωτιέμαι αν υπάρχει άλλος λαός που να σπαταλά τόσο πολύ λόγο, τόσο αντιπαραγωγικά, τόσο εσφαλμένα, ασύντακτα, αποσπασματικά, προκατασκευασμένα και άστοχα.

Και ας πούμε ότι θα μπορούσα να συμφωνήσω με τον Παπαδάκη, με το «δεν φταίει ο μέσος Έλληνας», αν δεν είχε προηγηθεί στην εκπομπή του όλη η υστερία εναντίον των Γερμανών και αν προσέθετε στην φράση του μια λέξη ακόμα, την λέξη «αποκλειστικά». Η αλήθεια είναι ότι δεν ευθύνεται ο μέσος Έλληνας αποκλειστικά, ευθύνονται όλοι οι Έλληνες, οι μέσοι, μικρομεσαίοι, μεγαλομεσαίοι και βεβαίως οι μεγαλομεγάλοι. Φταίει βεβαίως και η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία προχώρησε σε νομισματική ένωση χωρίς πιο πριν να έχει σχεδιάσει μια κοινή οικονομική πολιτική (και ναι γι’ αυτό φταίνε οι Γερμανοί!). Φταίνε οι κερδοσκόποι, το σύστημα, όλα φταίνε. Εκτός όμως από τους μεγαλομεγάλους, το αδηφάγο καπιταλιστικό σύστημα και την ΕΕ φταίνε και οι «μέσοι» Έλληνες, η ευθύνη κάποιων μεγαλύτερων κέντρων δεν αφαιρεί αυτόματα την ατομική ευθύνη, ίσως το κάνει υπό προϋποθέσεις αλλά όχι πάντα και όχι σε αυτή την περίπτωση.

Προσοχή! Δεν λέω ότι οι «μέσοι» Έλληνες είναι αυτοί που έφεραν την χώρα στην κρίση. Λέω κάτι άλλο, λέω ότι το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα κατηγορείται ως μη αξιόπιστη δεν είναι ως γεγονός εντελώς αποκομμένο από το τι είναι ο «μέσος» Έλληνας και ποιες είναι οι αξίες του, τα όνειρα, οι διεκδικήσεις και οι προτεραιότητες του και πως διαμορφώθηκε η κουλτούρα του γενικότερα (όχι μόνο η καταναλωτική) μέσα από συγκεκριμένες σχετικά πρόσφατες ιστορικές συγκυρίες.

Άλλωστε, η οικονομική κρίση είναι απλά ένα μικρότερο πρόβλημα, ένα υποσύνολο μιας ευρύτερης κρίσης, όχι μόνο οικονομικής αλλά και αξιακής και όχι αποκλειστικά ελληνικής αλλά παγκόσμιας. Είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι ο καπιταλισμός έχει φτάσει στο σημείο της ύβρεως, όπως είπε η Ségolène Royal. Η κρίση δεν είναι μια παρενέργεια του συστήματος από λάθος χειρισμούς και από κερδοσκοπικά παιχνίδια κάποιων «κακών» όπως προσπαθούν να μας πείσουν κάποιοι, αλλά ένα πρόβλημα ενδοσυστημικό, εγγενές στον καπιταλισμό και στις δομές του (όπως θα έλεγε ο Zizek), όχι μόνο στον τρόπο που λειτουργεί ως οικονομικό σύστημα, αλλά κυρίως στον τρόπο που διαμορφώνει την κοινωνία, τους ανθρώπους, τις αξίες τους. Κι αυτό είναι το χειρότερο και το πιο τρομακτικό!

Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσα να ασκήσω πάρα πολύ έντονη και σκληρή κριτική στους Γερμανούς ή τους Ολλανδούς (τους οποίους γνωρίζω πολύ καλά) και τους βόρειους γενικότερα για την υπερβολική τους πίστη στο σύστημα, στα μοντέλα, στον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό με τρόπο προκατασκευασμένο, παθητικά πειθαρχημένο, αποστειρωμένο και σκληρό. Μπορώ να γράψω σελίδες αναφερόμενος στο segmentation, το fragmentation, το classification και τα προβλήματα της συστημικής σκέψης τους, κατάλοιπο ενός δομικού λειτουργισμού, μονοσήμαντου, δυαδικού, γραμμικού, ντετερμινιστικού, συχνά οριακά φασιστικού! Όμως όσο με ενοχλεί ο Γερμανός και η κουλτούρα του άλλο τόσο με ενοχλεί ο Έλληνας, ίσως και περισσότερο γιατί είμαι υποχρεωμένος να τον υποστώ και να ζήσω μέσα στην ελληνική κουλτούρα.

Σε κάθε περίπτωση, λοιπόν, παρόλο που υπάρχουν πολλά ελαφρυντικά για την κατάντια της Ελλάδας, παρόλο που φταίει περισσότερο ένα παγκόσμιο σύστημα και λιγότερο ο «μέσος» οποιοσδήποτε και παρόλο που δεν αγαπώ τους Γερμανούς περισσότερο από τους Έλληνες, υπάρχουν τραγικά λάθη που επιβάρυναν και επιβαρύνουν την κατάσταση και αυτά είναι λάθη των Ελλήνων, όχι κάποιων άλλων.

Η αλήθεια είναι ότι δεν έχουν εντελώς άδικο οι Γερμανοί όταν λένε ότι οι Έλληνες είναι ανεύθυνοι, παρόλο που το λένε για τους λάθος λόγους και στοχεύοντας σε λάθος σημεία. Δεν είναι μόνο τα ψευδή οικονομικά στοιχεία που έδωσε ο Καραμανλής στην Ένωση καθιστώντας αφερέγγυο το ήδη στοχοποιημένο ελληνικό κράτος (εμείς το ξέραμε, μετά το έμαθαν και οι Ευρωπαίοι), είναι αυτό που κάνουν ακόμα και τώρα σχεδόν όλοι, αυτό που έκανε κι ο Παπαδάκης. Ο Έλληνας αναμασώντας το cliché «δεν φταίει ο μέσος Έλληνας» πετάει την ευθύνη από πάνω του και για να απενοχοποιήσει πλήρως τον εαυτό του, εφευρίσκει ανύπαρκτους λόγους (ή διογκώνει ήδη υπάρχοντες αλλά ασήμαντους) έτσι ώστε για όλα να του φταίει κάποιος άλλος, η πεθερά του, ο γείτονας, ο Αλβανός, ο Τούρκος, τώρα ο Γερμανός, πιο συχνά από όλα όμως η κακή του μοίρα (το κισμέτ!)… Η ευκολία με την οποία ο Έλληνας σβήνει την ατομική ευθύνη και συχνά μερικώς και τη συλλογική είναι αυτή που έκανε και εξακολουθεί να κάνει την κακή κατάσταση χειρότερη.

Εδώ και χρόνια ο «μέσος» Έλληνας δεν είναι αυτός που νομίζουμε, δεν είναι ο φιλότιμος σκληρά εργαζόμενος, φιλόξενος, καθαρός και ντόμπρος λαϊκός άνθρωπος! Αυτή είναι μια ρομαντική εικόνα που έφτιαξαν οι Ελληνικές ταινίες, και ίσως να ίσχυε σε κάποιο βαθμό κάποτε σε μια εποχή που η χώρα ήταν πιο φτωχή, αλλά δεν ισχύει πια. Ο Έλληνας από τότε που η Ελλάδα έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απέκτησε μια νέα ταυτότητα τυχοδιωκτική με απόλυτο στόχο το εύκολο και γρήγορο κέρδος, με κάθε μέσο, κοντόφθαλμα και κουτοπόνηρα. Κάποιοι λίγοι πλούτησαν, οι πολλοί όμως που δεν πλούτησαν ανέπτυξαν το ένστικτο του βολέματος και του παροδικού, «να φάμε ότι μπορούμε τώρα, όσο πιο πολύ τόσο το καλύτερο, για αύριο βλέπουμε». Ο νεοπλουτισμός κατέφθασε, η ποιότητα υποχώρησε σε βάρος της ποσότητας, της αγωνιώδους κατανάλωσης και της άκρατης επίδειξης της για την κατάκτηση ενός κοινωνικού status. Δεν είσαι πια σημαντικός επειδή παράγεις αλλά επειδή καταναλώνεις και το επιδεικνύεις. Ο Έλληνας αυτό σήμερα το πιστεύει και το υπηρετεί, ακόμα κι αν δεν το παραδέχεται!

Για τον λόγο αυτό δεν έχει εντελώς δίκιο ο Έλληνας όταν φορτώνει την ευθύνη αποκλειστικά στα κόμματα, τους πολιτικούς και την πολιτική. Είναι γεγονός ότι αυτοί φταίνε περισσότερο αλλά είναι επίσης γεγονός ότι δεν είναι ξένοι αυτοί που συγκροτούν την πολιτική σκηνή της χώρας. Είναι Έλληνες αυτοί που κυβερνούν εκλεγμένοι από άλλους Έλληνες… Έλληνες είναι και όσοι τους περιβάλλουν, τα άπειρα κομματόσκυλα (από όποιο χώρο κι αν προέρχονται), οι εργατοπατέρες, οι αγροτοπατέρες, δεν είναι από άλλο πλανήτη, Έλληνες είναι. Έλληνες είναι και αυτοί που βρίζουν το δημόσιο στο οποίο όμως οι ίδιοι θέλουν να βάλουν το παιδί τους από την πίσω πόρτα με την βοήθεια του κόμματος που πιο πριν έβριζαν… Έλληνες είναι και αυτοί που έτρωγαν για χρόνια τα χρήματα των Ευρωπαϊκών επιδοτήσεων (αγροτικών , εκπαιδευτικών, επιχειρηματικών), και όσα έφτασαν στους δικαιούχους φαγώνονταν κι αυτά χωρίς ουσιαστική ανάπτυξη, χωρίς ουσιαστικό έργο. Τα άρπαζαν κι αυτοί ευκαιριακά (πολλοί και όχι λίγοι) και τα ξόδευαν αλόγιστα χωρίς να επενδύουν για να βελτιώσουν το μαγαζί τους, την παραγωγή τους, την έρευνα τους ώστε να μείνει κάτι στη χώρα για το μέλλον. Αντίθετα, πολλοί τα έτρωγαν σε αυτοκίνητα, φρουτάκια και πουτάνες. Θέλω να πω ότι τελικά είναι η ίδια λογική που επικρατεί από τα ψηλά μέχρι τα χαμηλά, η ίδια ευκαιριακή νοοτροπία, ο ίδιος οπορτουνισμός.

Φταίνε γι’ αυτά οι Γερμανοί; Η αλήθεια είναι πως όχι μόνο δεν φταίνε αλλά αυτά τα πλήρωναν Γερμανοί! Όμως είπαμε, στη συνείδηση του Έλληνα όλα ορίζονται από τρίτους και από τα αόρατα νήματα μιας ήδη γραμμένης μοίρας , ο ίδιος δεν φέρει ευθύνη, κι έτσι καταλήγει να ασχολείται με το εξώφυλλο, την επιφάνεια, το επουσιώδες, το σήμερα, το τώρα και για αύριο «έχει ο Θεός»… Να όμως που δεν έχει άλλο! Το καράβι βουλιάζει και παίρνει στον πάτο και αθώους… Τα αίτια της κρίσης θα τα βρείτε εδώ, τα λέει πολύ καλύτερα από όσο θα μπορούσα εγώ. Δεν είμαι ειδικός στα οικονομικά και αυτό που με απασχολεί άλλωστε δεν είναι τόσο η ύφεση όσο οι Έλληνες, η νοοτροπία τους, το πώς αλλοιώθηκαν, το τι μπορούσε να γίνει και δεν έγινε, το τι ευκαιρίες χάθηκαν, το τι μπορεί να γίνει στο μέλλον…

Αν υπάρχει λύση για το μέλλον τότε αυτή δεν θα έρθει από την Ελλάδα ως κράτος, ως διοικητική δομή αλλά από τον Έλληνα ως πολίτη, ως άνθρωπο. Ανεξάρτητα από το αν αυτή η λύση θα έρθει μέσα ή έξω από το παρόν κοινωνικο-οικονομικό σύστημα, είναι ευκαιρία για σκληρή αυτοκριτική, όχι για να επωμιστεί ο «μέσος» Έλληνας την ευθύνη της κρίσης, ούτε για να δικαιωθεί ως μη υπεύθυνος γι’ αυτή. Είναι απαραίτητη η αυτοκριτική για να καταλάβει τα λάθη του, να αποκτήσει νέα ταυτότητα και αυτογνωσία, να αποκτήσει αξίες που έχει χάσει. Μόνο έτσι θα βγει πραγματικά και ουσιαστικά από την κρίση η οποία επαναλαμβάνω ότι για εμένα δεν είναι αποκλειστικά οικονομική αλλά πολιτισμική και αξιακή… Το οικονομικό είναι το αποτέλεσμα, όμως ο πραγματικός πλούτος ενός κράτους δεν είναι οικονομικός. Πλούτος είναι ο πολιτισμός, η ιστορία, η κουλτούρα, οι άνθρωποι, οι γνώσεις τους, οι ικανότητες τους, οι αξίες τους, η υπευθυνότητα τους… Αυτά οφείλαμε να τα έχουμε διαφυλάξει και δεν το πράξαμε. Γιατί αν υπάρχει κάτι που πρέπει να μας θίγει δεν είναι οι Γερμανοί του Focus ή του Bild, αλλά ότι καταντήσαμε στο σημείο να υπάρχουν σε αυτόν τον τόπο άτομα (μπάτσοι) τόσο ανιστόρητα, ώστε να ρίχνουν δακρυγόνα σε αυτούς που πολέμησαν τους Ναζί, που κατέβασαν τη σημαία τους. Κατάντια είναι τα χημικά στο Μανώλη Γλέζο, όχι το έλλειμμα, ούτε το Focus!…

Καλό κουράγιο…

Advertisements

22 Σχόλια

  1. εξαιρετικό το κείμενο σου…


  2. Κέντημα το ποστ. Κέντημα ψιλοβελονιά.

    Χάρη, αυτό είναι μακράν το καλύτερο κείμενο που διάβασα για το θέμα. Όχι πως ένα καλό κείμενο φέρνει τη λύση. Ένα καλό κείμενο ανοίγει ένα μικρό παραθυράκι μες τη μαυρίλα. Κάτι είναι κι αυτό.

    Κάνε μου μια χάρη όμως και διόρθωσε την προτελευταία σου φράση: ο Γλέζος (με το Σιάντο, μην ξεχνιόμαστε) δεν κατέβασε τη γερμανική σημαία από την Ακρόπολη, αλλά τη ναζιστική.


  3. Εξαιρετικό φίλτατε.
    Συμφωνώ με την Κροτ για τη διόρθωση, άλλωστε είναι μια διόρθωση που πάντα κάνει ο Μανώλης όταν του μιλάνε για Γερμανούς και γερμανικές σημαίες! 😉


  4. like… just.


  5. @Krot και κόκκινο μπαλόνι, Σωστά σωστά, την Ναζιστική και όχι την Γερμανική… Συνήθως αυτά δεν τα διορθώνω στο post, για να φαίνεται ότι κάνω λάθη, απλά παραδέχομαι το λάθος στα σχόλια. Αυτό όμως είναι κάπως χοντρό και θα το αλλάξω γιατί όπως λέει σωστά το μπαλόνι και ο ίδιος ο Γλέζος θα το διόρθωνε… Όπως το Έλληνας δεν σημαίνει απατεώνας, έτσι και το Γερμανός δεν σημαίνει Ναζί.

    Χαίρομαι που το βρήκατε καλό. Είχα καιρό να γράψω αλλά τις μέρες αυτές είναι τέτοια η κατάσταση που αισθάνθηκα ότι έπρεπε να πάρω θέση. Ευχαριστώ για τα θετικά σχόλια, μου δίνετε το κίνητρο που μου αφαιρεί η λίστα της wordpress και η πρωταγωνίστρια της, Τζούλια Αλεξανδράτου. 🙂


  6. Χάρη, είχα πολύ καιρό να σε επισκεφθώ. Το κείμενό σου είναι εξαιρετικό και πήρα το θάρρος να παραπέμψω σε αυτό από το δικό μου μπλογκ.
    Χαίρομαι που ένας νέος άνθρωπος βλέπει τόσο αντικειμενικά, διότι έχω διαβάσει πολλές εξαλλοσύνες, άλλοτε δικαιολογημένες κι άλλοτε απαράδεκτες. Ευτυχώς δεν είδα τους φωστήρες που αναφέρεις.
    Μακάρι η κρίση να είναι το γιατρικό μας.


  7. Λωτοφάγε μου είχα κι εγώ πολύ καιρό να γράψω, χαίρομαι που το κείμενο άρεσε σε ανθρώπους που εκτιμώ. Νομίζω όμως ότι δεν λέω κάτι πέρα από τα προφανή και αυτό είναι το θλιβερό, ότι μείναμε πολύ λίγοι να βλέπουμε το προφανές χωρίς υστερίες και εξαλλοσύνες όπως λες!


  8. Τι να προσθέσω;
    Ε-ξαι-ρε-τι-κό…


  9. […] Το βλογ δεν ζει στην κοσμάρα του, δεν αγνοεί αυτά. Απλά κάποιοι άλλοι τα σχολίασαν ήδη […]


  10. «Δεν είσαι πια σημαντικός επειδή παράγεις αλλά επειδή καταναλώνεις και το επιδεικνύεις».
    Νομίζω πως αυτή η φράση είναι ό,τι πιο σημαντικό έχω ακούσει τον τελευταίο καιρό. Και τα εξηγεί όλα.
    Άλλη μια φορά χαίρομαι που σε διαβάζω. Και, αν μου επιτρέπεις, θα το βάλω λινκ στο δικό μου μπλογκ.


    • Φυσικά σου επιτρέπω, και άλλη μια φορά χαίρομαι που με διαβάζεις! 🙂


  11. Πολύ καλό ποστ, αν και μεγάλο δεν είναι σεντόνι.

    Αν και καλβρυτινός, δεν μπορούν τα καλάβρυτα να αποτελούν φάρμακο «δια πάσαν νόσονο και πάσαν μαλακίαν»…

    Την καλησπέρα μου.


  12. Απ’ όλα αυτά θα διαφωνήσω σε ένα μόνο σημείο: Η ευθύνη, όσο ανεβαίνει κανείς στην πυραμίδα της εξουσίας, αυξάνει με γεωμετρική πρόοδο. Συλλογική ευθύνη δεν υπάρχει, η ανθρωπότητα αγωνίστηκε στον β’ ΠΠ για να αποτινάξει το ζυγό της συλλογικής ευθύνης. Προσωπική ευθύνη του καθενός υπάρχει, αλλά μόνο για τις πράξεις του, όχι για αυτές του «μέσου έλληνα», ούτε για αυτές του «μέσου γερμανού». Όσο για τον μέσο άνθρωπο, αυτός είναι προϊόν της παιδείας που του δίνει το σύστημα και της αιτιοκρατικότητας μέσα από την οποία παίρνει τις αποφάσεις του, άρα πάλι η κορυφή της πυραμίδας είναι αυτή που μπορεί να κάνει την αλλαγή. Στην αντίθετη περίπτωση, σε αυτή δηλαδή που ο άνθρωπος φέρεται διαφορετικά από την διάχυτη τάση που κυριαρχεί και «διδάσκεται» από το σύστημα, αλλά και ενάντια στην αιτιοκρατικότητα και συνεπώς στο ένστικτο επιβίωσης δεν μιλάμε για αλλαγή, αλλά για επανάσταση. Όταν λοιπόν αποφασίσει ο κόσμος να κάνει επανάσταση, η αλλαγή θα έρθει από τον «μέσο άνθρωπο». Νωρίτερα και αναίμακτα μπορεί να έρθει μόνο από υπεύθυνους κυβερνητικούς σχηματισμούς.
    Σήμερα ζούμε ακόμα στην δεύτερη περίπτωση.


    • Φίλε καμηλιέρη, με αφορμή το σχόλιο σου θέλω να κάνω κάποιες διευκρινίσεις για όσους δεν με γνωρίζουν, προκειμένου να καταστήσω σαφείς κάποιες απόψεις μου.

      Η συλλογική ευθύνη είναι ένα κατασκεύασμα στο οποίο δεν πιστεύω, όπως και το «μέσος» Έλληνας, «μέσος» άνθρωπος. Οι κοινωνίες αποτελούνται από πολλαπλά υποκείμενα, όλα μοναδικά, όλα διαφορετικά και συνεπώς δεν υπάρχει ένα μοντέλο Έλληνα ή ανθρώπου στο οποίο να χωράνε όλοι, ίσως ούτε καν οι πολλοί. Δεν υπάρχουν λοιπόν σύνολα (γιατί τα σύνολα αποτελούνται από ομοειδή στοιχεία), κι αν μιλάμε για σύνολα το κάνουμε ως σύμβαση, για να επικοινωνούμε. Το ίδιο και με το «μέσος» το οποίο το χρησιμοποιώ επίσης συμβατικά, στην πραγματικότητα δεν υπάρχει μια μέση ταυτότητα. Αυτό που υπάρχει είναι τάσεις και δυναμικές, όταν οι περισσότεροι τείνουν προς τα κάπου το καράβι γέρνει αντίστοιχα.

      Από την άλλη το ζήτημα της ευθύνης (συλλογικής ή προσωπικής) είναι κάτι το οποίο το συζητάμε, επίσης από σύμβαση, σαν η ευθύνη να είναι στατική, σαν να είναι σημείο. Στην πραγματικότητα η ευθύνη ως έννοια δεν είναι δυνατόν να είναι ποτέ αποκλειστικά συλλογική ή προσωπική) γιατί είναι σχέση και όχι σημείο, για την ακρίβεια είναι δίκτυο σχέσεων, περνάει από τον έναν στον άλλο, διαχέεται, διασπείρεται, συγκεντρώνεται κλπ κλπ.

      Κάπως έτσι η μεγάλη ευθύνη του ενός μπορεί για παράδειγμα να διασπείρεται σε πολλές μικρότερες ευθύνες, σε αυτούς που ανέθεσαν στον έναν την ευθύνη. Η ευθύνη αυτή δεν είναι συλλογική, δεν είναι ίδια για όλους, δεν βαραίνει τον καθένα με τον ίδιο τρόπο, ούτε για τον ίδιο ακριβώς λόγο γιατί δεν είναι κοινά για όλους τα αίτια της απόφασης της ανάθεσης. Να το πω πιο απλά, δεν είναι πάντα κοινοί οι λόγοι για τους οποίους κάποιοι αποφασίζουν να ψηφίσουν ένα κόμμα στις εκλογές, ή να κατέβουν σε μια διαδήλωση, ή ακόμα και να κλέψουν! Σε κάθε περίπτωση όμως έχουν ευθύνη, μπορεί όχι την αποκλειστική, ούτε τη μεγαλύτερη, αλλά ευθύνη έχουν! Τώρα το αν αυτή η ευθύνη τους ενοχοποιεί ή όχι είναι μια άλλη ιστορία! Για το θέμα της κρίσης πάντως νομίζω ότι είναι ξεκάθαρο ότι δεν ενοχοποιώ τους Έλληνες συλλήβδην, ούτε τους αθωώνω όλους, λέω όμως ότι όλοι έχουν μερίδιο ευθύνης για το έγκλημα στο οποίο ήταν μάρτυρες και καλό είναι να μην το ξεχνούν!

      Από εκεί και πέρα θα μπορούσαμε να κουβεντιάζουμε για ώρες για το τι εννοούμε όταν λέμε αλλαγή ή επανάσταση και πως αυτή μπορεί να έρθει. Ανεξάρτητα όμως από τον τρόπο καμία αλλαγή δεν μπορεί να έρθει χωρίς χωρίς ποιότητα σκέψης, χωρίς σοβαρές διεκδικήσεις, χωρίς σοβαρές προτάσεις… Από αυτά πάσχει Η Ελλάδα…

      Την καλησπέρα μου.


      • Παίρνω το θάρρος να προσθέσω οτι: η ευθύνη αναλογεί στον καθένα στο μέτρο μονάχα που την αποδέχεται. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που οι πολιτικοί δεν αναλαμβάνουν (επί της ουσίας)ποτέ την ευθύνη για οτιδήποτε. Δεν νοιώθουν υπεύθυνοι, δεν νοιώθουν υπολογοι, δεν νοιώθουν εν τέλει ούτε ντροπές ούτε δισταγμούς.


  13. […] ουσία είναι αυτή: […] Για τον λόγο αυτό δεν έχει εντελώς δίκιο ο Έλληνας […]


  14. Χάρη πραγματικά περίμενα πως και πως να το σχολιάσεις αυτό!
    Πολύ καλό κείμενο, χαίρομαι που ξανάρχισες να γράφεις. Σε παρακαλώ συνέχισε!!!
    ευχαριστώ για την «τροφή για σκέψη»


  15. ο μέσος έλληνας δεν έχει ευθύνη-στην τελικη τόσα χρόνια του πιπιλάνε το μυαλό ότι έτσι πρέπει να λειτουργούν τα πράγματα, δε βρέθηκε κάποιος να του πει ότι υπάρχει και άλλος δρόμος. Ο μέσος έλληνας όμως πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες του, ειδικά τώρα που κάποια πράγματα άρχισαν να γίνονται πιο ξεκάθαρα. Και όταν λέω να αναλάβει τις ευθύνες του, δεν εννοώ να μην παίρνει το γνωστό του να του σβήνει τα πρόστιμα της τροχαίας- αλλά επιτέλους να διεκδικήσει να φτιαχτούν δωρεάν χώροι στάθμευσης ή ακόμα καλύτερα να δημιουργηθεί καλύτερο δίκτυο μέσων μαζικής μεταφοράς.
    Το καλό στην ελληνική περίπτωση πιστεύω πως είναι η κινητικότητα που επιδεικνύει ο κόσμος: εδώ θα τρέξει να πάρει τηλέφωνο τον γνωστό να σβήσει το πρόστιμο, στη γερμανία θα το αποδεχτεί σχεδόν μοιρολατρικά. είναι πιο εύκολο να αλλάξεις την πορεία ενός ανθρώπου που τρέχει έτσι κι αλλιώς, παρά να σηκώσεις από το κάθισμά του έναν που δεν έτρεξε ποτέ στη ζωή του! (αυτό για να βρουμε ίσως μια αχτίδα φωτός μέσα στην ελληνική μαυρίλα!!!)


    • Συμφωνώ ότι του πιπιλάνε το μυαλό εδώ και χρόνια, όμως, στο «δεν βρέθηκε κάποιος να του πει ότι υπάρχει άλλος δρόμος» δεν θα με βρεις σύμφωνο. Δεν ισχύει αυτό, αλλά ακόμα κι αν ίσχυε όχι απλά δεν απενοχοποιεί κανέναν, αλλά ενοχοποιεί ακόμα περισσότερους και κυρίως την αριστερά που αυτός είναι ο ρόλος της (κατά τη γνώμη μου).

      Η αλήθεια βέβαια είναι ότι η αριστερά τα έλεγε, το πρόβλημα όμως δεν είναι αν τα έλεγε αλλά πώς τα έλεγε και αν έπεισε. Ε, σε αυτό απέτυχε… μέχρι στιγμής τουλάχιστον…


  16. Συμφωνώ ότι κάποιοι τα λέγαν, τα λέω και εγώ. Απλά νομίζω ότι από τη μεριά μας χρειάζεται πολλαπλάσια προσπάθεια, δυστυχώς, δεν αλλάζει έτσι εύκολα η ανθρώπινη συνείδηση. Και δεν τολέω αυτό για να δικαιολογήσω κανέναν, απλά για να μην έχουμε τρελές αυταπάτες ότι θα τα πεις μια φορά και θα αλλάξει ο άλλος, και κυρίως, για να μην απογοητευόμαστε με την αργή αλλαγή!!!Οι τελευταίες απεργίες πάντως είναι ένα ενθαρρυντικό σημάδι!


    • Ναι, χρειάζεται πολλαπλάσια προσπάθεια από όλους, όχι όμως για να συνεχίσει η αριστερά και ο κόσμος της να λέει αυτά που έλεγε πριν από 30 χρόνια / επί 30 χρόνια. Χρειάζεται προσπάθεια για να συμβαδίζουμε με την εποχή και τα κοινωνικά δεδομένα του σήμερα, να αναζητήσουμε διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης, σκέψης, αντιμετώπισης και τελικά νέα ρητορική. Εκεί πάσχει η αριστερά σήμερα… δεν είναι επίκαιρη!

      Και λυπάμαι, μη με πάρεις στραβά, αλλά το να λέμε ότι είναι ενθαρρυντικό σημάδι οι απεργίες ή η μαζικότητα τους είναι ένα ακόμα cliche που λέγεται αυτά τα 30 χρόνια. Το μόνο που έχει να αποδείξει σε εμένα προσωπικά είναι το σε τι βαθμό έχει εκφυλιστεί πια το αγωνιστικό μέσο που λέγεται απεργία και πόσο αυτάρεσκη και αυτοαναφορική είναι η σημερινή ελληνική αριστερά. Όχι μόνο γιατί δεν έχει να προσφέρει πια καμία ασφάλεια και κανένα νέα όραμα αλλά γιατί ταυτόχρονα σπαταλά δημιουργικές δυνάμεις σε λάθος κατεύθυνση και με λάθος τρόπο και καπελώνει τις ανεξάρτητες αριστερές φωνές αντί να τις αξιοποιεί δημιουργικά… Και για να μην παρεξηγηθώ, αυτά τα λέω από αριστερά και μάλιστα τα λέω χρόνια…


  17. ωραιο κειμενο, συνδυαζει οχι μονο κοινο νου και ψυχραιμια, αλλα και καλη γραφη. Σπανιος συνδυασμος.



Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: